rikx-beheer/lib/rikxCalculatie.ts

// Rikx Waardeberekening Arbeid, overgenomen uit _doc/Rikx rekenmethode uitleg.xlsx (tabblad "Uitleg")
// en _doc/Waarderingssystematiek Rikx juni 2023.pdf.
// Pure functies zonder database-toegang, zodat het formulier live kan rekenen.

export const BONUS_MALUS_OPTIONS = [
  { id: "++", label: "++", factor: 1.2 },
  { id: "+", label: "+", factor: 1.1 },
  { id: "", label: "Geen", factor: 1.0 },
  // In de spreadsheet staat "- = 1.1" en "-- = -1.2"; dat zijn vermoedelijk typefouten.
  { id: "-", label: "-", factor: 0.9 },
  { id: "--", label: "--", factor: 0.8 },
] as const;

// Schalen volgens _doc/Waarderingssystematiek Rikx juni 2023.pdf ("Inhoudelijke focus")
export const EXPERT_CRITERIA = [
  { id: "duur_impact", label: "Duur van impact", schaal: "kortstondig → levenslang" },
  { id: "levensdomeinen", label: "Aantal levensdomeinen", schaal: "één levensdomein → alle levensdomeinen" },
  { id: "basissituatie", label: "Basissituatie doelgroep", schaal: "relatief eenvoudig → relatief zwaar" },
] as const;

// Rikx kent twee rekenmethodes. Alleen "Arbeid" is uitgewerkt (de formule hieronder);
// "Jeugd" is zichtbaar maar nog niet te kiezen.
export const REKENMETHODES = [
  {
    id: "arbeid",
    label: "Rikx Waardeberekening Arbeid",
    omschrijving: "Impact op de arbeidsmarkt: uitstroom naar werk en het opdoen van skills.",
    beschikbaar: true,
  },
  {
    id: "jeugd",
    label: "Rikx Waardeberekening Jeugd",
    omschrijving: "Nog niet beschikbaar.",
    beschikbaar: false,
  },
] as const;

export const DEFAULT_REKENMETHODE = "arbeid";

export function isBeschikbareRekenmethode(value: unknown): value is string {
  return REKENMETHODES.some((m) => m.id === value && m.beschikbaar);
}

export type ExpertCriterium = (typeof EXPERT_CRITERIA)[number]["id"];
export type ExpertScore = Record<ExpertCriterium, number | null>;

export type RikxInput = {
  projectkosten: number | null;
  deelnemers_werk: number | null;
  deelnemers_skills: number | null;
  financiering_extern_pct: number | null;
  bonus_malus: string | null;
  // Uit de Rikx Ronde van het project
  rikx_waarde: number | null;
  rikx_prijs: number | null;
  expert_scores: ExpertScore[];
};

export type RikxResult = {
  n_score: number | null;
  scale: number | null;
  impactscore_m: number | null;
  is_bm: number | null;
  impactwaarde: number | null;
  minus_cofinanciering: number | null;
  i_cofin: number | null;
  kosten_impact: number | null;
  totale_impactwaarde: number | null;
  totaal_aantal_rikx: number | null;
  meerwaarde: number | null;
  efficientie_waarde: number | null;
};

function average(values: (number | null)[]): number | null {
  const nums = values.filter((v): v is number => v !== null && Number.isFinite(v));
  return nums.length ? nums.reduce((a, b) => a + b, 0) / nums.length : null;
}

// Staffel uit de spreadsheet: 1 = 1, 2-5 = 2, 5-10 = 3, 10-25 = 4, >25 = 5
export function scaleFromNScore(n: number): number {
  if (n <= 1) return 1;
  if (n <= 5) return 2;
  if (n <= 10) return 3;
  if (n <= 25) return 4;
  return 5;
}

export function bonusMalusFactor(id: string | null): number {
  return BONUS_MALUS_OPTIONS.find((o) => o.id === (id ?? ""))?.factor ?? 1;
}

// Vermenigvuldigen/delen die null doorgeven als een invoer ontbreekt of de uitkomst ongeldig is.
function mul(a: number | null, b: number | null) {
  return a === null || b === null ? null : a * b;
}
function div(a: number | null, b: number | null) {
  return a === null || b === null || b === 0 ? null : a / b;
}

export function calculateRikx(input: RikxInput): RikxResult {
  const { projectkosten, deelnemers_werk, deelnemers_skills, rikx_waarde, rikx_prijs } = input;

  // De spreadsheet-formule (B4*5)+(B5*1)/6 mist haakjes; bedoeld is ((werk*5)+skills)/6.
  const n_score =
    deelnemers_werk === null || deelnemers_skills === null
      ? null
      : (deelnemers_werk * 5 + deelnemers_skills) / 6;
  const scale = n_score === null ? null : scaleFromNScore(n_score);

  const impactscore_m = average(input.expert_scores.map((s) => average(Object.values(s))));
  const is_bm = impactscore_m === null ? null : impactscore_m * impactscore_m * bonusMalusFactor(input.bonus_malus);
  const impactwaarde = mul(is_bm, scale);
  const minus_cofinanciering = (100 - (input.financiering_extern_pct ?? 0)) / 100;
  const i_cofin = mul(impactwaarde, minus_cofinanciering);
  const kosten_impact = div(projectkosten, i_cofin);
  const totale_impactwaarde = mul(i_cofin, rikx_waarde);
  const totaal_aantal_rikx = div(projectkosten, rikx_prijs);
  const meerwaarde =
    totale_impactwaarde === null || projectkosten === null ? null : totale_impactwaarde - projectkosten;
  const efficientie_waarde = div(meerwaarde, projectkosten);

  return {
    n_score,
    scale,
    impactscore_m,
    is_bm,
    impactwaarde,
    minus_cofinanciering,
    i_cofin,
    kosten_impact,
    totale_impactwaarde,
    totaal_aantal_rikx,
    meerwaarde,
    efficientie_waarde,
  };
}

// Rikx prijs volgens de sheet: Rikx waarde / 10 (behapbaarder bedrag voor kleine investeerders)
export function defaultRikxPrijs(rikxWaarde: number): number {
  return rikxWaarde / 10;
}

// Bouwt de invoer voor calculateRikx uit een opgeslagen project, de beoordelingen van de experts
// (elk aantal; Impactscore M = gemiddelde over de experts) en zijn Rikx Ronde.
export function rikxInputFromProject(
  project: {
    projectkosten: number | null;
    deelnemers_werk: number | null;
    deelnemers_skills: number | null;
    financiering_extern_pct: number | null;
    bonus_malus: string | null;
  },
  beoordelingen: { duur_impact: number | null; levensdomeinen: number | null; basissituatie: number | null }[],
  ronde: { rikx_waarde: number | null; rikx_prijs: number | null } | null
): RikxInput {
  return {
    projectkosten: project.projectkosten,
    deelnemers_werk: project.deelnemers_werk,
    deelnemers_skills: project.deelnemers_skills,
    financiering_extern_pct: project.financiering_extern_pct,
    bonus_malus: project.bonus_malus,
    rikx_waarde: ronde?.rikx_waarde ?? null,
    rikx_prijs: ronde?.rikx_prijs ?? null,
    expert_scores: beoordelingen.map((b) => ({
      duur_impact: b.duur_impact,
      levensdomeinen: b.levensdomeinen,
      basissituatie: b.basissituatie,
    })),
  };
}